Σμίλαξ η τραχεία (αρκόβατος)


 

 

Smilax aspera L. 1753- Σμίλαξ η τραχεία (αρκόβατος)

Μια και το φυτό είναι αναρριχητικό θα το βρούμε σκαλωμένο πάνω σε θάμνους ή και δέντρα του τόπου μας. Είναι όμως πολύ πιθανό, τέτοιαν εποχή, πριν ακόμη το δούμε να μυρίσουμε το εξαίσιο , λεπτό και μεθυστικό άρωμα των μικροσκοπικών λουλουδιών του. Τα σκουροπράσινα φύλλα του έχουν σχήμα καρδιάς και στην άκρη τους είναι αγκαθωτά και αυτό μας παραπέμπει στην εξής ερωτική και (αναμενόμενα) πονεμένη ιστορία της ελληνικής μυθολογίας:

Η Σμίλαξ ήταν μια πανέμορφη νύμφη που αγάπησε τον επίσης πανέμορφο, πλην όμως θνητό, Κρόκο. Ο Κρόκος έδειξε να ανταποκρίνεται, όμως με τον Κρόκο ήταν ήδη ερωτευμένος ο θεός Ερμής. Ο Ερμής (κατ’ άλλους η Άρτεμις) μεταμόρφωσε τον Κρόκο στο ομώνυμο λουλούδι, τη δε απαρηγόρητη νύμφη Σμίλακα μεταμόρφωσε η θεά του έρωτα Αφροδίτη στο ομώνυμο με αυτήν φυτό . Και τα δύο εύοσμα φυτά ανθίζουν κατά την ίδια περίοδο και στους ίδιους τόπους…

Η περίοδος άνθησης του φυτού το καθιστούν ιδιαίτερα σημαντικό για την μελισσοκομία, πράγμα που αν είστε περιπατητές εύκολα θα διαπιστώσετε βλέποντας αυτή την εποχή τα φυτά γεμάτα μέλισσες. Ο καρπός του φυτού (δένει λίγο αργότερα) είναι πολύ χαρακτηριστικός, σφαιρικός και κατακόκκινος σχηματίζοντας «τσαμπιά».

Στα Κύθηρα την ονομάζουμε βάτο ή αρκόβατο. Σε άλλα μέρη της Ελλάδας, εκτός από τις προηγούμενες ονομασίες χρησιμοποιούν και τις: Σμιλάγγια (Θράκη, Κωνσταντινούπολη, Μακεδονία, Λακωνία), Ασμίλαγας και Ασμίλακι (Κέρκυρα), Αΐλακας (Κεφαλληνία), Σκυλόβατος, Αβρονιές και Αρκέβατος (Κρήτη), Βρουνιές, Αγριόκισσος (Σίφνος), Αγριομελίτζανος (Σπάρτη).